Teoria(4.4.M4.)
Polski
BLOKADY PRZEWODOWE I POWIKŁANIA
MASTER GOAL: Opanowanie technik znieczulenia pniowego w obrębie szczęki i żuchwy oraz biegłość w diagnozowaniu i leczeniu powikłań miejscowych.
🧠1. Patofizjologia Znieczulenia Przewodowego
| Cecha | Znieczulenie Donerwowe (endoneuralis) | Znieczulenie Okołonerwowe (perineuralis) |
|---|---|---|
| Technika | Igła w głąb otworu kostnego | Depozyt w tkankach blisko pnia |
| Ilość leku | "Znikoma" (bardzo mała) | Większa ilość leku |
| Odczucie | Gwałtowny ból, "prąd", "oparzanie" | Mniej bolesne |
| Ryzyko | Zwyrodnienie Wallera, neurotoksyczność | NISKIE |
⚠️ Mechanizmy uszkodzenia nerwu (Tabela 4.3):
Źródło: 4.4.1.4 - 4.4.2
🩺2. Techniki Szczękowe (N. Szczękowy)
2.1. Znieczulenie N. Podoczodołowego (N. infraorbitalis)
Zasięg: Siekacze do 2. przedtrzonowca, przednia ściana zatoki, warga górna, nos, powieka dolna.
- Znieczulenie Wewnątrzustnie: Wkłucie nad bocznym siekaczem (0,5 cm od dziąsła). Głębokość 1,5–2,0 cm. Palec zabezpiecza otwór podoczodołowy (0,5-0,8 cm poniżej brzegu oczodołu).
- Znieczulenie Zewnątrzustnie: Wkłucie w bruździe nosowo-wargowej (1,5 cm od skrzydełka nosa). Głębokość 0,5 cm. Dawka 1,5–2,0 ml.
2.2. Znieczulenie Guza Szczęki (PSA)
Punkt: 1 cm powyżej i dystalnie od brzegu dziąsła 2. trzonowca.
Głębokość: 1,0–1,5 cm.
💡 Szczęka ma porowatą strukturę, co ułatwia dyfuzję przy znieczuleniu nasiękowym.
📍 2.3. Podniebienie i Nerw Przysieczny
- Znieczulenie N. Podniebiennego większego: Otwór 1,0-1,5 cm przed granicą podniebienia twardego/miękkiego. Dawka 1 ml.
- Znieczulenie N. Nosowo-podniebiennego (Przysieczny): Wkłucie w brodawkę przysieczną. Dawka 0,5 ml.
Wymaga zastosowania aż 3 blokad: Podoczodołowa + Przysieczna + Podniebienna większa.
Źródło: 4.4.1.4.1
⚙️3. Techniki Żuchwowe (N. Żuchwowy)
3.1. Metoda Halsteada (Klasyczna IANB)
Dołek zatrzonowcowy, 1 cm nad płaszczyzną zgryzu. Igła min. 27G długa.
Strzykawka nad przedtrzonowcami strony przeciwnej. Głębokość 2,0–2,5 cm do kontaktu z kością.
🚨 Postępowanie w powikłaniach naczyniowych:
Odroczyć zabieg o 10–14 dni. Antybiotyk. Nie nacinać (tamponada!).
Odroczyć zabieg o 7 dni.
💎 3.2. Metoda Gow-Gatesa (100% Skuteczność)
Blokada: V3, bródkowy, sieczny, językowy, policzkowy, żuchwowo-gnykowy, uszno-skroniowy.
Depozyt: Szyjka wyrostka kłykciowego. Igła min. 25G długa. Onset: 5-7 min.
3.3. Metoda Vaziraniego-Akinosiego (Zamknięte usta)
Wskazania: Szczękościsk, ankyloza, macroglossia, silny odruch wymiotny.
Technika: Zęby w zwarciu. Wkłucie na wys. 2. trzonowca szczęki. Brak kontaktu z kością. Aspiracja (+) w 10%.
3.4. Inne Metody
- Weissbrem: Podstawa wyrostka kłykciowego. Punkt 0,5 cm poniżej pow. żującej 3. trzonowca szczęki.
- Znieczulenie N. Policzkowego: Wkłucie na poziomie powierzchni żujących górnych trzonowców. Dawka 1,0–1,5 ml.
- Trójkąt zatrzonowcowy (Nasiękowe): Skuteczność: IAN (70%), Językowy (55%), Policzkowy (28%).
Źródło: 4.4.1.4.2
⚠️4. Niepowodzenia i Powikłania
Przyczyny Niepowodzeń:
Gruba blaszka korowa, unerwienie dodatkowe (n. żuchwowo-gnykowy, n. uszno-skroniowy).
Lido/Mepi/Bupiwakaina: < 25°C. Artykaina: < 30°C.
Światło i ciepło niszczą aktywność adrenaliny.
Nadużywanie alkoholu, lęk, nerwica.
Powikłania Miejscowe:
- N. VII (Twarzowy): Opadanie kąta ust (zbyt głębokie podanie w śliniankę przyuszną).
- Zespół Harlekina: Zaczerwienienie 1/2 twarzy, potliwość (włókna współczulne).
- N. X (Błędny) / Krtaniowy: Trudności w połykaniu, afonia (brak głosu).
- Złamanie igły: Zwykle przy nasadzie. Hospitalizacja jeśli niewidoczna.
- Martwica: Podniebienie (zbyt szybko + wazokonstryktor) lub skóra brody (iniekcja do t. bródkowej).
Źródło: Tabela 4.40 & 4.4.2
🔴 PUŁAPKI EGZAMINACYJNE (TRAPS)
Nie wykonuj IANB u dzieci (ryzyko agenezji zawiązków 8-mek). Nigdy nie nacinaj świeżego krwiaka po znieczuleniu.
Diplopia (podwójne widzenie) to porażenie n. VI (odwodzącego), a nie n. VII.